Η BAE Systems δοκιμάζει τον νέο εκτοξευτή προσαρμόσιμου καταστρώματος για να αυξήσει την ικανότητα πυραύλων του Ναυτικού των ΗΠΑ και να επιτρέψει την επαναφόρτωση στη θάλασσα.

 Η BAE Systems δοκιμάζει τον νέο εκτοξευτή προσαρμόσιμου καταστρώματος για να αυξήσει την ικανότητα πυραύλων του Ναυτικού των ΗΠΑ και να επιτρέψει την επαναφόρτωση στη θάλασσα.

 

Ο εκτοξευτής ADL, μαζί με τον εκτοξευτή ExLS και τα μονά κελιά ΜΚ-41, ήταν τρεις καινοτόμες λύσεις που δεν έχουν ακόμα αναδειχτεί όπως θα έπρεπε. 

Ο εκτοξευτής ADL που είναι ιδανικός για να μπει στο μέσον του πλοίου, γιατί διώχνει τα καυσαέρια της εκτόξευσης έξω από τα πλευρά του πλοίου και δεν απαιτεί βάθος στο κατάστρωμα. Το βλέπουμε αυτό στο VARD 125 NGOPV από ένα OPV μεγέθους φρεγάτας με οπλισμό μεγαλύτερο από κορβέτα που μπορεί να δεχτεί 6 εμπορευματοκιβώτια στο μέσον ή δυο εκτοξευτές ADL με 8+8 κελιά και δυο ΜΚ-41 στην πλώρη. 

 

Ο εκτοξευτής ExLS που μπορεί να μπει παντού και σε μικρές κορβέτες-πυραυλακάτους με δυο εκδόσεις ύψους για να δέχεται CAMM/CAMM-ER, χωρίς τα περίπλοκα συστήματα των ΜΚ-41 και με δυνατότητα μετάδοσης στοιχείων σε τρία κελία σε τρεις πυραύλους δηλαδή που είναι έτοιμοι για εκτόξευση. (Το ΜΚ-41 μεταδίδει στοιχεία σε δυο κελιά 1-4 & 5-8, σε δυο πυραύλους που είναι έτοιμοι για εκτόξευση.)

 

Τα μονά κελιά ΜΚ41 που έχουν την δυνατότητα να συνδέονται μεταξύ τους, έχουν ελαφρώς μεγαλύτερες διαστάσεις από τον ΜΚ-41 με 8 κελιά, αλλά δεν απαιτούν τα συστήματα υποστήριξης των ΜΚ-41. Με μεγάλο πλεονέκτημα πως μπαίνουν παντού σε πολύ μικρούς διαθέσιμους χώρους. 

    

Η BAE Systems ολοκλήρωσε την πρώτη δοκιμή πραγματικών πυρών του Adaptable Deck Launcher (ADL) στην China Lake της Καλιφόρνια, προωθώντας ένα σύστημα πυραύλων πάνω από το κατάστρωμα, σχεδιασμένο για την επέκταση της ισχύος πυρός των πολεμικών πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο σύμβασης του Υπουργείου Πολέμου των ΗΠΑ για το Γραφείο Έργων Seasparrow του ΝΑΤΟ, ο αρθρωτός εκτοξευτής ενσωματώνει ηλεκτρονικά και υλικοτεχνική υποστήριξη του συστήματος κάθετης εκτόξευσης (VLS) Mk 41 για την εκτόξευση πυραύλων Evolved SeaSparrow (ESSM) από κεκλιμένα κάνιστρα. Η διαμόρφωση παρακάμπτει τις απαιτήσεις βαθιάς διείσδυσης στο κύτος, επιτρέποντας σε φρεγάτες, αμφίβια σκάφη και μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας να αυξάνουν την ικανότητα πυραύλων ενώ παράλληλα πραγματοποιούν αναπλήρωση στη θάλασσα.

Ο εκτοξευτής προσαρμόσιμου καταστρώματος (ADL) σταθερής γωνίας φιλοξενεί κάνιστρα Mk 25 Quad-Pack που φέρουν τέσσερα αναχαιτιστικά ESSM ανά κελί, τόσο σε τακτικές όσο και σε εκτοξευτικές εκδόσεις, παρέχοντας συμπληρωματική ισχύ πυρός πυραύλων και επιτρέποντας τον επανεξοπλισμό στη θάλασσα χωρίς να απαιτούνται βαθιά κάθετα φρέατα εκτόξευσης. (Πηγή εικόνας: BAE Systems)

Η BAE Systems ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της πρώτης δοκιμής πραγματικών πυρών του Adaptable Deck Launcher (ADL) στη λίμνη China Lake της Καλιφόρνια στις 27 Οκτωβρίου 2026, προωθώντας ένα σύστημα εκτόξευσης πυραύλων σχεδιασμένο να επεκτείνει την ικανότητα πυραύλων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ ανά πλοίο και να απλοποιήσει την επαναφόρτωση στη θάλασσα. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο σύμβασης του Υπουργείου Πολέμου των ΗΠΑ για το Γραφείο Έργων Seasparrow του ΝΑΤΟ (NSPO), το ADL χρησιμοποιεί κάνιστρα πυραύλων σταθερής γωνίας και χαμηλού υψομέτρου τοποθετημένα πάνω από το κατάστρωμα, σε αντίθεση με το Σύστημα Κάθετης Εκτόξευσης (VLS) Mk 41, του οποίου τα κελιά εκτείνονται έως και 7,7 μέτρα σε ένα πολεμικό πλοίο. Παρ 'όλα αυτά, ο εκτοξευτής ADL παραμένει συμβατός με τα κάνιστρα πυραύλων, τα ηλεκτρονικά και τον εξοπλισμό logistics του Mk 41, με την τρέχουσα ανάπτυξη να επικεντρώνεται στο Evolved SeaSparrow Missile (ESSM) Block I και Block II.

Καθώς κάθε κάνιστρο Mk 25 Quad-Pack μεταφέρει τέσσερα ESSM, τέσσερα κελιά ADL θα φιλοξενούσαν υποθετικά 16 πυραύλους και μια διαμόρφωση οκτώ κελιών 32. Οι προβλεπόμενες εφαρμογές περιλαμβάνουν φρεγάτες, αεροπλανοφόρα, αμφίβια πλοία εφόδου, πλοία παράκτιας μάχης και μεσαία μη επανδρωμένα επιφανειακά σκάφη. Προς το παρόν, το κύριο επιχειρησιακό πλεονέκτημα του ADL θα ήταν η δυνατότητα αναπλήρωσης δοχείων πυραύλων στη θάλασσα χρησιμοποιώντας εξοπλισμό χειρισμού πλοίων, μειώνοντας ενδεχομένως την ανάγκη τα πολεμικά πλοία να εγκαταλείπουν τις περιοχές επιχειρήσεων μετά την εξάντληση μέρους του αμυντικού τους αποθέματος. Η πυροδότηση του Οκτωβρίου 2026 έρχεται μετά από εργασίες ανάπτυξης που χρονολογούνται από τον Μάιο του 2018, όταν η BAE Systems είχε καθιερώσει σχέδια ADL τακτικού μήκους και μήκους κρούσης συμβατά με τα κάνιστρα πυραύλων Mk 41 και τα ηλεκτρονικά ελέγχου εκτόξευσης.

Σχετικό θέμα: Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα ξεκινήσει την αναβαθμισμένη παραγωγή SM-6 Block IAU για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό με πυραύλους έως τη δεκαετία του 2030.

Προηγούμενες δοκιμές απόδειξης της ιδέας πυροδότησαν με επιτυχία έναν ESSM από ένα κλειστό κάνιστρο Mk 25 Quad-Pack, επικυρώνοντας την αναχώρηση πυραύλων, τη διαχείριση καυσαερίων, τη δομική υποστήριξη και τη λειτουργία με ένα τροποποιημένο σύστημα ελέγχου εκτόξευσης Mk 41. Η BAE Systems, υπεύθυνη επίσης για τον μηχανικό σχεδιασμό της οικογένειας Mk 41 VLS, διατήρησε αυτές τις διεπαφές ενώ ανέπτυξε μια δομή εκτοξευτή που μπορεί να εγκατασταθεί ανεξάρτητα από τα εσωτερικά διαμερίσματα κάθετης εκτόξευσης ενός πλοίου. Παρόλο που ο αρχικός σχεδιασμός περιελάμβανε κάνιστρα που σχετίζονται με πυραύλους SM-2, SM-3, SM-6, Tomahawk και VL-ASROC, οι τρέχουσες προσπάθειες αξιολόγησης επικεντρώνονται στους ESSM. Ο αριθμός των πυραύλων που εκτοξεύτηκαν κατά τη διάρκεια της πραγματικής βολής, η ακριβής παραλλαγή τους, το διάστημα βολής, η γωνία εκτόξευσης, η μετρούμενη τροχιά πυραύλων και η απόδοση μετά την εκτόξευση δεν αποκαλύφθηκαν.

Δεν έχει καθοριστεί σύμβαση παραγωγής ή χρονοδιάγραμμα αποδοχής επί του πλοίου, με αποτέλεσμα ο ADL να βρίσκεται σε ένα στάδιο όπου έχει αποδειχθεί μόνο η λειτουργικότητα του εκτοξευτή. Η έκδοση τακτικού μήκους του ADL έχει μήκος 7,214 m, πλάτος 3,861 m και ύψος 3,073 m, με κενή μάζα 8.210 kg και ορθογώνιο αποτύπωμα 27,85 m². Η μεγαλύτερη έκδοση μήκους κρούσης έχει διαστάσεις 8,077 m επί 3,861 m επί 3,378 m, ζυγίζει 9.185 kg και καταλαμβάνει 31,19 m², γεγονός που αντιπροσωπεύει αύξηση 11,9% στη κενή μάζα και αύξηση 12% στο αποτύπωμα. Μία μεμονωμένη μονάδα απαιτεί τριφασική ισχύ 440 V AC, 400 Hz, ονομαστική στα 40 kW, συμπληρωμένη από κυκλώματα 115 V AC ονομαστικής ισχύος 2 kW για φωτισμό, 4 kW για εφεδρική ισχύ και 5 kW για έλεγχο εκτόξευσης. Οι απαιτήσεις ψύξης και θέρμανσης είναι 10.000 Btu/ώρα η καθεμία, που ισοδυναμεί με 2,93 kW θερμική ισχύ, με ανακυκλοφορία αέρα 15,86 m³/min.

Τα ηλεκτρονικά ελέγχου που προέρχονται από το Mk 41 ζυγίζουν άλλα 1.950 κιλά. Οι αναγραφόμενες ηλεκτρικές ονομαστικές τιμές ανέρχονται σε 51 kW, αν και η εφεδρική ισχύς δεν χρησιμοποιείται απαραίτητα ταυτόχρονα με τα πρωτεύοντα κυκλώματα. Η συνολική μάζα εγκατάστασης πρέπει επιπλέον να λαμβάνει υπόψη τα γεμάτα κάνιστρα, τα θεμέλια και τις προστατευτικές δομές, ενώ τα μικρότερα πλοία ενδέχεται να απαιτούν εξοπλισμό ηλεκτρικής μετατροπής και ενίσχυση καταστρώματος. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η πιθανή χωρητικότητα πυρομαχικών του ADL καθορίζεται από τη συμβατότητά του με μεμονωμένα κάνιστρα πυραύλων Mk 41. Για παράδειγμα, τα ESSM Block I και II χρησιμοποιούν το κάνιστρο Mk 25 Quad-Pack τεσσάρων πυραύλων, που ζυγίζει 2.640 κιλά γεμάτα σε τακτικό μήκος ή 2.921 κιλά σε μήκος κρούσης. Οι παραλλαγές SM-2 Block II/III χρησιμοποιούν το κάνιστρο Mk 13 ενός πυραύλου βάρους 1.393 κιλών ή 1.674 κιλών, ενώ το SM-2 Block IV χρησιμοποιεί το κάνιστρο Mk 21 Mod 0 μήκους κρούσης βάρους 2.803 κιλών.

Από την πλευρά τους, οι πύραυλοι SM-3 Block I/IA/IB χρησιμοποιούν τον Mk 21 Mod 2 βάρους 2.876 kg, ο SM-3 Block IIA χρησιμοποιεί τον Mk 29 βάρους 2.880 kg και ο SM-6 Block I/IA χρησιμοποιεί τον Mk 21 Mod 4 βάρους 2.858 kg. Ο Tomahawk Block III/IV απαιτεί το μήκος κρούσης Mk 14 βάρους 2.785 kg, ενώ ο VL-ASROC χρησιμοποιεί τον Mk 15 βάρους 1.479 kg ή 1.760 kg. Οι προηγούμενες διατάξεις συμβατότητας ADL περιελάμβαναν επίσης το Harpoon, το LRASM και τον Πύραυλο Ναυτικής Κρούσης, με βάρη μήκους κρούσης 1.787 kg, 2.826 kg και 1.461 kg, αντίστοιχα, αν και αυτά τα όπλα δεν ενσωματώθηκαν τότε στο Mk 41. Για την τρέχουσα διαμόρφωση που επικεντρώνεται στο ESSM, η πρακτική αριθμητική είναι πιο απλή: τέσσερα στοιχεία εξοπλισμένα με Mk 25 παρέχουν 16 πυραύλους, οκτώ παρέχουν 32 και 16 θα φιλοξενούσαν 64.

Η τυπική τακτική μονάδα οκτώ κυψελών του Mk 41 καταλαμβάνει ένα άνοιγμα καταστρώματος 2,616 m επί 3,429 m, που ισοδυναμεί με 8,97 m², και εκτείνεται 6,756 m μέσα στο κύτος, ενώ οι εγκαταστάσεις μήκους κρούσης απαιτούν 7,6 έως 7,7 m κατακόρυφου βάθους. Το τακτικό ADL καταλαμβάνει αντ' αυτού 27,85 m² πάνω από το κατάστρωμα, αυξάνοντας το ορθογώνιο αποτύπωμα εγκατάστασης κατά συντελεστή 3,1 σε σύγκριση με το άνοιγμα του Mk 41, αν και ο απροσδιόριστος αριθμός κυψελών της μονάδας ADL εμποδίζει μια έγκυρη σύγκριση πυκνότητας ανά κυψέλη. Αυτή η διάταξη αποφεύγει τα βαθιά φρεάτια εκτοξευτών που μπορούν να επηρεάσουν τους χώρους μηχανοστασίου, τα διαφράγματα και τους εσωτερικούς διαδρόμους, καθιστώντας δυνατές πρόσθετες εγκαταστάσεις πυραύλων σε πλοία που δεν σχεδιάστηκαν αρχικά για συστήματα VLS. Το συμβιβασμό περιλαμβάνει την κατάληψη του εξωτερικού καταστρώματος, τη δομική ενίσχυση, την κατανομή βάρους, τις αποστάσεις των καυσαερίων πυραύλων και τον αυξημένο όγκο πάνω από το κατάστρωμα. Ένα προστατευτικό περίβλημα προορίζεται για τη μείωση των υπογραφών ραντάρ και των δοχείων ασπίδας, αλλά δεν έχει προσδιοριστεί ποσοτικοποιημένη προστασία θωράκισης ή μείωση της διατομής του ραντάρ.

Η επιχειρησιακή ωριμότητα παραμένει μια άλλη διάκριση: το Mk 41 λειτουργεί από το 1986 και έχει συσσωρεύσει χιλιάδες επιτυχημένες βολές πυραύλων, ενώ το ADL δεν έχει καθιερώσει ισοδύναμη αξιοπιστία σε επίπεδο στόλου. Ωστόσο, η αναπλήρωση του ADL στη θάλασσα θα μπορούσε να αλλάξει το χρονικό διάστημα που ένα πολεμικό πλοίο παραμένει στην περιοχή επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια παρατεταμένων επιχειρήσεων. Η συμβατική επαναφόρτωση του Mk 41 απαιτεί την ανύψωση και ευθυγράμμιση βαρέων δοχείων πριν από την κάθοδό τους σε κάθετα κελιά που εκτείνονται στο κύτος, ενώ το ADL τοποθετεί τη διεπαφή του δοχείου πάνω από το κατάστρωμα για πρόσβαση από τον εξοπλισμό χειρισμού του πλοίου. Εάν εκτοξευτούν 24 πύραυλοι από έξι πλήρως εξαντλημένα τετραπλά πακέτα, θα παραμείνουν οκτώ αναχαιτιστικά, αλλά η αποκατάσταση του αρχικού αποθέματος θα απαιτήσει ακόμα έξι δοχεία βάρους 15,84 τόνων. Αυτοί οι υπολογισμοί δεν περιλαμβάνουν τον εξοπλισμό ανύψωσης, τις ρυθμίσεις συσκευασίας και μεταφοράς, ενώ η πραγματική αναπλήρωση εξαρτάται από τα αποθέματα αντικατάστασης, τη χωρητικότητα των γερανών, τις διαδικασίες του πληρώματος και τις συνθήκες της θάλασσας.

Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αναπτύσσει επίσης τον Μηχανισμό Μεταφοράς Εξοπλισμού (TRAM), ο οποίος επιδείχθηκε στο USS Chosin (CG 65) με το USNS Washington Chambers (T-AKE 11) στις 11 Οκτωβρίου 2024, ακολουθούμενο από δοκιμές του USS Farragut (DDG 99) το 2025. Ωστόσο, το TRAM επιδιώκει να αναπληρώσει τα υπάρχοντα κελιά Mk 41 εν κινήσει, ενώ το ADL επιδιώκει να κάνει τα δοχεία πυραύλων πιο προσβάσιμα μέσω μιας διάταξης πάνω από το κατάστρωμα. Ο αριθμός των πρόσθετων πυραύλων που θα μπορούσε να παρέχει το ADL ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του πλοίου και τον υπάρχοντα οπλισμό. Τα Πλοία Παράκτιας Μάχης, τα οποία δεν διαθέτουν κελιά Mk 41, θα μπορούσαν θεωρητικά να λάβουν 16 ESSM μέσω τεσσάρων κελιών ADL ή 32 μέσω οκτώ, υπό την προϋπόθεση ότι το ραντάρ, το λογισμικό ελέγχου πυρός και τα ηλεκτρικά τους συστήματα ήταν συμβατά. Σε μια φρεγάτα με 16 υπάρχοντα κελιά εκτόξευσης, τέσσερα επιπλέον κελιά ADL θα αύξαναν τον αριθμό των φυσικών κελιών κατά 25%, ενώ οκτώ θα τον αύξαναν κατά 50%.

Ομοίως, ένα αντιτορπιλικό κλάσης Arleigh Burke που μεταφέρει 90 ή 96 στοιχεία Mk 41 θα αύξανε το σύνολο του σε 98 ή 104 με οκτώ συμπληρωματικά στοιχεία ADL, που αντιπροσωπεύουν 8,9% ή 8,3% περισσότερα στοιχεία, ενώ ενδεχομένως θα προσέθετε 32 ESSM χωρίς να μειώσει τα αποθέματα SM-2, SM-6, Tomahawk ή VL-ASROC. Τα αεροπλανοφόρα και τα αμφίβια πλοία θα μπορούσαν ομοίως να λάβουν συμπληρωματικούς εκτοξευτές ESSM χωρίς να κατασκευάσουν νέα διαμερίσματα VLS κάτω από το κατάστρωμα, ανάλογα με το αποτύπωμα του ADL και τον διαθέσιμο χώρο στο κατάστρωμα. Συμπαγείς διατάξεις δύο, τεσσάρων και οκτώ στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης μιας έκδοσης σε εμπορευματοκιβώτια που βρίσκεται υπό ανάπτυξη, θα μπορούσαν να εξοπλίσουν μεσαία μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, αν και το εκτόπισμα, η ηλεκτρική παροχή, η σταθερότητα και τα συστήματα επικοινωνιών τους παραμένουν περιοριστικοί παράγοντες.

Η πιθανή επιχειρησιακή συμβολή του ADL καταδεικνύεται από τις δαπάνες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ για πυραύλους στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου περισσότεροι από 200 αμυντικοί πύραυλοι εκτοξεύτηκαν εναντίον σχεδόν 400 εναέριων απειλών μεταξύ Νοεμβρίου 2023 και Ιανουαρίου 2025, συμπεριλαμβανομένων περίπου 120 πυραύλων SM-2, 80 SM-6 και 20 πυραύλων ESSM και SM-3 συνολικά. Αυτές οι δαπάνες υπογραμμίζουν τους περιορισμούς που επιβάλλονται από τα πεπερασμένα αποθέματα στα αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke, των οποίων τα κελιά Mk 41 πρέπει να φιλοξενούν όπλα αεράμυνας, βαλλιστικής πυραυλικής άμυνας, επίθεσης ξηράς και ανθυποβρυχιακών όπλων. Από την 1η Μαΐου 2026, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ λειτουργούσε 291 πλοία μάχης με περίπου 9.100 κελιά VLS σε πολεμικά πλοία επιφανείας και υποβρύχια.

Το 2026, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου εξέτασε το ευρύτερο πρόβλημα της πυραυλικής χωρητικότητας, προτείνοντας την προσθήκη 144 έως 640 πυραυλικών κυψελών έως το 2030 με εκτιμώμενο κόστος από 1,5 έως 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια (εξαιρουμένων των πυραύλων), και εντόπισε 107 υπάρχοντα πλοία χωρίς δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων από πλοία. Μία επιλογή επέκτασης περιελάμβανε 43 υπάρχοντα πλοία, 11 επανενεργοποιημένα πλοία και 15 επιπλέον παράκτια πολεμικά πλοία, παράγοντας 69 επιπλέον πλοία μεταφοράς πυραύλων, 264 πυραυλικά κυψέλες και 376 ναυτικά πυραύλους κρούσης μέσω διαφόρων τύπων εκτοξευτών. Σε μια παρατεταμένη σύγκρουση Ινδίας-Ειρηνικού που θα εμπλέκει την Κίνα, η ADL θα μπορούσε κατά συνέπεια να διανείμει επιπλέον πυραύλους σε περισσότερα κύτη, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από την αναπλήρωση με βάση το λιμάνι, ιδίως για πλοία που λειτουργούν μακριά από εδραιωμένες ναυτικές εγκαταστάσεις.