Η Τουρκία βλέπει την κίνηση των Patriot ως βήμα για την άμβλυνση των εντάσεων στο Αιγαίο. Δηλαδή η Ελλάδα φταίει για όλα και πρέπει να τους δώσουμε ότι θέλουν; Ναι; Ξύλο μπόλικο θέλουν βαράτε τους!
Η Turkiye χαρακτήρισε την απομάκρυνση μιας συστοιχίας αεράμυνας Patriot από την Κάρπαθο και τη μετεγκατάστασή της στην Κρήτη ως θετικό βήμα, δίνοντας στην στρατιωτική αναδιάταξη ευρύτερη διπλωματική σημασία στο Αιγαίο.
Το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δήλωσε την Πέμπτη ότι η Άγκυρα θεώρησε την απόφαση ως μια κίνηση προς την κατεύθυνση της ανατροπής αυτού που θεωρεί ακατάλληλη πρακτική σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση των νησιών υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.
«Το νομικό καθεστώς των νησιών υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης διέπεται σαφώς από τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Έχουμε επανειλημμένα δηλώσει ότι η στρατιωτικοποίηση αυτών των νησιών από την Ελλάδα κατά παράβαση των συνθηκών είναι παράνομη και ότι αυτή η πρακτική πρέπει να διακοπεί», ανέφερε το υπουργείο.
«Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε την απόφαση μετεγκατάστασης των συστημάτων αεράμυνας Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη ως ένα θετικό βήμα προς την ανατροπή της υπάρχουσας ακατάλληλης πρακτικής».
Το υπουργείο πρόσθεσε ότι η Turkiye θα συνεχίσει να υποστηρίζει εποικοδομητικά βήματα που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή και είναι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συνθήκες.
Η Ελλάδα ξεκίνησε τη μεταφορά της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα της Κρήτης στις 23 Αυγούστου. Η ελληνική κρατική ραδιοτηλεοπτική εταιρεία ΕΡΤ ανέφερε ότι η μετεγκατάσταση είχε ως στόχο την ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων υποδομών στη Σούδα εν μέσω αυξημένων ανησυχιών για πιθανές ιρανικές απειλές και μια ευρύτερη αναδιάταξη των δυνάμεων αεράμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο κόλπος της Σούδας είναι ένας σημαντικός στρατιωτικός κόμβος των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο. Φιλοξενεί την Ναυτική Δραστηριότητα Υποστήριξης των ΗΠΑ στον κόλπο της Σούδας και το Σύμπλεγμα Προβλήτας Μαράθι του ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα χρησιμεύει ως σημαντικός κόμβος υλικοτεχνικής υποστήριξης για τις δυνάμεις του Έκτου Στόλου των ΗΠΑ που επιχειρούν στην περιοχή.
Η επιχειρησιακή λογική πίσω από τη μετεγκατάσταση φαίνεται επομένως να σχετίζεται κυρίως με τις εξελίξεις πέρα από το Αιγαίο παρά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η αντίδραση της Άγκυρας, ωστόσο, τοποθετεί την κίνηση σε διαφορετικό διπλωματικό πλαίσιο, ερμηνεύοντας την απόσυρση του συστήματος από την Κάρπαθο ως μια εποικοδομητική εξέλιξη.
Η συστοιχία Patriot είχε αναπτυχθεί στην Κάρπαθο τον Μάρτιο, καθώς η Ελλάδα ενίσχυσε την αεράμυνά της εν μέσω της επιδείνωσης του περιφερειακού περιβάλλοντος ασφαλείας που αφορά το Ιράν.
Για την Κάρπαθο συγκεκριμένα, η σχετική διάταξη για την αποστρατιωτικοποίηση περιέχεται στη Συνθήκη Ειρήνης του 1947 με την Ιταλία. Το Άρθρο 14 μεταβίβασε τα Δωδεκάνησα από την Ιταλία στην Ελλάδα και απαριθμεί την Κάρπαθο με το προηγούμενο ιταλικό της όνομα, Σκαρπάντο. Το ίδιο άρθρο ορίζει ότι τα νησιά θα παραμείνουν αποστρατιωτικοποιημένα.
Η Αθήνα αμφισβητεί την ερμηνεία της Άγκυρας για το νομικό καθεστώς που διέπει τα νησιά. Η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι η συνθήκη του 1947 περιέχει μια διάταξη αποστρατιωτικοποίησης για τα Δωδεκάνησα, αλλά υποστηρίζει ότι η Τουρκία, ως μη συμβαλλόμενο μέρος της συνθήκης, δεν μπορεί να επικαλεστεί τις διατάξεις της. Η Αθήνα υποστηρίζει επίσης ότι η αμυντική της στάση υποστηρίζεται από το εγγενές δικαίωμά της στην αυτοάμυνα.
Η μετεγκατάσταση δεν επιλύει αυτή τη μακροχρόνια διαφωνία ούτε υποδηλώνει μια ευρύτερη αλλαγή στην ελληνική πολιτική απέναντι στο στρατιωτικό καθεστώς των Δωδεκανήσων. Ωστόσο, εξαλείφει ένα συγκεκριμένο σημείο τριβής: ένα σημαντικό σύστημα αεράμυνας στο οποίο η Άγκυρα είχε αντιταχθεί, έχει αποσυρθεί από την Κάρπαθο.
Η σημασία της τουρκικής δήλωσης έγκειται επομένως λιγότερο στην επιχειρησιακή κίνηση μιας μόνο πυροβολαρχίας Patriot και περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα επέλεξε να την πλαισιώσει. Περιγράφοντας τη μεταφορά ως «θετικό βήμα» και συνδέοντας τη θέση του με την ειρήνη και τη σταθερότητα, το υπουργείο άφησε περιθώριο ώστε η μετεγκατάσταση να θεωρηθεί ως ένα περιορισμένο βήμα που θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση των στρατιωτικών τριβών στο Αιγαίο.