Κάντο όπως η Νορβηγία (Μέρος 2ο)
Ο πόλεμος αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, ότι για άλλους είναι δυστυχία ενώ για κάποιους άλλους ευκαιρία.
Αυτό που κρύβεται πίσω από το φυσικό αέριο είναι οι αυξημένες τιμές λόγω της διακοπής του εφοδιασμού που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt πιστεύει ότι τα ελληνικά αποθέματα φυσικού αερίου μπορεί να είναι τουλάχιστον 600 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) αποθεμάτων. Αν και δεν κυκλοφορούν επιβεβαιωμένα επίσημα στοιχεία, μέτριες εκτιμήσεις ανεβάζουν τα αποθέματα φυσικού αερίου στον ελληνικό χώρο μεταξύ 600 και 2.000 bcm.
Αποθέματα φυσικού αερίου στην Ελλάδα
Ο ανταποκριτής των ειδήσεων Γκερντ Χέλερ της οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt δήλωσε από την Αθήνα:
«Υπάρχουν 2.000 bcm στα ανοιχτά των ελληνικών ακτών. Η Ελλάδα θέλει να εκμεταλλευτεί τεράστια αποθέματα. Ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης επιταχύνει την αναζήτηση φυσικού αερίου. Η εκμετάλλευσή τους θα μπορούσε να ξεκινήσει ήδη από το 2027. Θα μπορούσε να ωφεληθεί ολόκληρη η Ευρώπη».
Το Sanco Swift, ένα πλοίο που πραγματοποιεί σεισμικές έρευνες στη Νοτιοδυτική Κρήτη, το Ιόνιο και την Πελοπόννησο, υπό την αιγίδα της Exxon Mobil και της Hellenic Energy. Η αποστολή του ήταν μια νέα κίνηση της Ελλάδας προς την εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στα νερά της. Αυτό είναι ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια είχε παραγκωνιστεί για πολλούς λόγους, αλλά και λόγω της υποτιθέμενης αξιόπιστης διαθεσιμότητας φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου. Τώρα ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση απαιτούν επανεξέταση.
Ωστόσο, τα πιθανά κοιτάσματα, θα ήταν αρκετά για να τροφοδοτήσουν ολόκληρη την ΕΕ με φυσικό αέριο για περισσότερα από πέντε χρόνια (αρχικές εκτιμήσεις). Επιπλέον, ενδέχεται να υπάρχουν αποθέματα και στο Αιγαίο. Ωστόσο, υπάρχει μια δυσκολία για μελλοντικές εξερευνήσεις εκεί. Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία έρευνα εκεί, γιατί Ελλάδα και Τουρκία διαφωνούν για την οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.
Η Ελλάδα έχει θέσει το 2023 ως σημείο αναφοράς για εξερεύνηση περισσότερων πηγών φυσικού αερίου των βυθών της. Η Επιτροπή της ΕΕ ενδιαφέρεται επίσης πολύ και αναζητά μια εναλλακτική λύση για το απόθεμα φυσικού αερίου της Ρωσίας.
Ελπίδες για μεγάλα αποθέματα φυσικού αερίου
Μελέτη της Εταιρίας Διαχείρισης Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) είχε υπολογίσει την αξία των αποθεμάτων της Ελλάδας στα 250 δισ. ευρώ και αυτό πριν από την πρόσφατη κατακόρυφη άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ δήλωσε ότι το «φιλόδοξο, αλλά ρεαλιστικό» πρόγραμμα εξερεύνησης θα οδηγήσει σε διερευνητικές γεωτρήσεις «μέσα στα επόμενα τρία χρόνια». Τον τελευταίο καιρό, η ΕΔΕΥΕΠ και η κοινοπραξία υπό την ηγεσία της ExxonMobil έχουν μιλήσει για γεωτρήσεις που ξεκινούν πριν από το 2025.
Η Ελλάδα και η Ανατολική Μεσόγειος μπορούν να παίξουν έναν νέο σημαντικό ρόλο
1. Πόλεμος στην Ουκρανία,
2. μείωση των εκπομπών CO2,
3. σταδιακή κατάργηση του λιγνίτη (άνθρακα-λιθάνθρακα).
Αυτό είναι το τρίπτυχο στις συζητήσεις που επικρατούν όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό στην Ευρώπη. Η Ελλάδα και η Ανατολική Μεσόγειος μπορούν να παίξουν έναν νέο σημαντικό ρόλο σε αυτό, προς όφελος ολόκληρης της Ευρώπης.
Ενέργεια σε μετάβαση
Μέχρι τώρα, η Ελλάδα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας. Με εξαίρεση το μοναδικό κοίτασμα αργού πετρελαίου κοντά στο νησί της Θάσου στο Βόρειο Αιγαίο, το οποίο ωστόσο καλύπτει μόνο ένα ελάχιστο μερίδιο των αναγκών της χώρας, το αργό πετρέλαιο, τα προϊόντα πετρελαίου και το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν περισσότερα από το 20% του συνόλου των εισαγωγών της Ελλάδας.
Μέχρι το 2019 στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κυριαρχούσε ο λιγνίτης.
Από το 2019, ωστόσο, η κυβέρνηση επιδιώκει μια νέα περιβαλλοντική πολιτική: στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα το 2019, ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης δήλωσε ότι «το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συνολική ζήτηση πρέπει να αυξηθεί σε 35% έως το 2030 - μια σημαντική αύξηση από το 15% εκείνη την εποχή. Έθεσε επίσης ως στόχο «την παύση λειτουργίας όλων των λιγνιτικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής έως το 2028».
Εν τω μεταξύ, η Ελλάδα και οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων εννέα νότιων μελών της ΕΕ υπέγραψαν τον Σεπτέμβριο του 2021 τη «Διακήρυξη της Αθήνας για την Κλιματική Αλλαγή και το Περιβάλλον στη Μεσόγειο»,·μία δήλωση υπενθύμισης υποσχέσεων για προώθηση φιλικών προς το περιβάλλον μέτρων και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των μεσογειακών γειτόνων. Η Ελλάδα συμμετέχει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανάπτυξη-χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η εξωτερική και ενεργειακή πολιτική της χώρας επικεντρώνεται στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σε μεταβατικές τεχνολογίες όπως η περαιτέρω ανάπτυξη κοιτασμάτων ορυκτών (πετρελαίου, φυσικού αερίου) στον ελληνικό βυθό (υφαλοκρηπίδα).
Η Ελλάδα εντάσσεται σε μια ομάδα κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο (Ισραήλ, Αίγυπτος, Κύπρος, Λίβανος, αλλά και Τουρκία) που έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους σε αυτό το θέμα τα τελευταία χρόνια.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως κόμβου αποθήκευσης και μεταφοράς φυσικών πόρων με έργα κατασκευής αγωγών, επέκτασης τερματικών LNG και τοποθέτησης καλωδίων ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα τελευταία χρόνια έδειξαν πόσο δύσκολη είναι η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων στον πυθμένα της Ανατολικής Μεσογείου (EastMed). Εκτός από τα τεχνικά εμπόδια, είναι πάνω απ' όλα οι πολιτικές συνθήκες που δυσχεραίνουν τη συνεργασία και την κοινή εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου.
EastMed: Οι θησαυροί του βυθού και το δύσκολο μοίρασμα των κερδών
Από την ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου Tamar από το Ισραήλ το 2009, πολλές χώρες της περιοχής ανταγωνίζονται για να ανακαλύψουν και να εκμεταλλευτούν τους πόρους που κρύβονται κάτω από τον βυθό της θάλασσας (κυρίως το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Κύπρος).
Κρίσιμης σημασίας για την εξερεύνηση, ανακάλυψη, εκμετάλλευση και μεταφορά ενεργειακών πόρων στην Ευρώπη καθώς και σε άλλες περιοχές είναι η δημιουργία-καθορισμός Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) (ή διευθέτηση της υφαλοκρηπίδας) μεταξύ των κρατών στην περιοχή EastMed.
Κύπρος
Η Κύπρος έχει εργαστεί για τη σύναψη συμφωνιών με την Αίγυπτο (2003) και το Ισραήλ (2010). Είχε προηγηθεί συμφωνία με τον Λίβανο (2007), η οποία δεν επικυρώθηκε ποτέ από το κοινοβούλιο της Βηρυτού λόγω αντιρρήσεων για τη συμφωνία Λευκωσίας-Τελ Αβίβ. Μετά την πρόσφατη ιστορική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου (Οκτώβριος 2022) για την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους, η οποία ανοίγει το δρόμο για την εκμετάλλευση του σημαντικού κοιτάσματος Karish μεταξύ των δύο χωρών, ο δρόμος διευθέτησης μεταξύ Κύπρου και Λιβάνου είναι πιο ανοιχτός.
Η μεγαλύτερη πρόκληση στον τομέα της παραγωγής ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι το Κυπριακό. Μετά την τουρκική εισβολή το 1974 και την κατοχή του ενός τρίτου του νησιού, έκτοτε η αποτυχία όλων των ειρηνευτικών συνομιλιών, για την επανένωση του μεγάλου νησιού, δυσκολεύουν για την υλοποίηση των προτεινόμενων έργων για την εκμετάλλευση και παράδοση αυτών των πόρων στην Ευρώπη.
Ελληνοτουρκικές σχέσεις
Ένα δεύτερο μεγάλο εμπόδιο είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι απόψεις των δύο χωρών για το θέμα του καθορισμού ΑΟΖ διίστανται, με την Τουρκία να επιδιώκει την ισορροπία μέσα από μια σειρά από άλλα ζητήματα (όπως τα θαλάσσια σύνορα, η αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών κ.λπ.). Το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS 1982) περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.
Τουρκία (επιδιώκει διακαώς να μπει στον EastMed και όχι μόνο)
Τον Νοέμβριο του 2019, η Τουρκία υπέγραψε μνημόνιο με τη Λιβυκή Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (με έδρα την Τρίπολη), για τον καθορισμό των ΑΟΖ της. Αυτό (κατά παράβαση της UNCLOS) αγνόησε ουσιαστικά τον διεθνή νομικό αντίκτυπο μεγάλων ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη και η Ρόδος (που φυσικά αναμενόταν από την Τουρκία, η οποία δεν έχει υπογράψει και επικυρώσει UNCLOS, ενώ η Λιβύη την έχει υπογράψει αλλά δεν την έχει επικυρώσει). Ταυτόχρονα, η προσωρινή κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει την εξουσία να συνάπτει τέτοιες διεθνείς συμφωνίες.
Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος και Ισραήλ, καθώς και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας (ΕΕ, ΗΠΑ, Γερμανία κ.λπ. ) έχουν εγείρει τόσο νομικές όσο και πολιτικές αντιρρήσεις.
Αίγυπτος-Ιταλία-Αλβανία
Εννέα μήνες αργότερα (Οκτώβριος 2020), Ελλάδα και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία για την αμοιβαία μερική οριοθέτηση των ΑΟΖ τους, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Λίγο πριν από αυτό (τον Ιούνιο του 2020), η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Ιταλία.
Τέλος, η πολιτική συμφωνία Ελλάδας – Αλβανίας για την κοινή παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το θέμα της οριοθέτησης των ΑΟΖ τους. Ωστόσο, εκκρεμεί ακόμη η υπογραφή της αντίστοιχης συμβατικής συμφωνίας.
EastMed
Το έργο αυτό ήταν αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και είχε στόχο τη μεταφορά φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα Λεβιάθαν (Ισραήλ) και Αφροδίτης (Κύπρος) στην Ευρώπη μέσω Κρήτης, ηπειρωτικής Ελλάδας και Ιταλίας (μέσω σύνδεσης με τον αγωγό Ποσειδώνα και τον αγωγό (διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας) IGB). Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο με μεγάλες τεχνικές προκλήσεις (μεγάλο μέρος της διαδρομής των 2.000 χιλιομέτρων βρίσκεται σε περιοχή με μεγάλο βάθος θάλασσας και δύσκολες γεωλογικές συνθήκες) και υψηλό κόστος άνω των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο αγωγός EastMed θα είναι σε θέση να προμηθεύει την ευρωπαϊκή αγορά με 10 bcm φυσικού αερίου. Η συμφωνία μεταξύ των τριών χωρών υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 2020, αλλά:
1. είναι ένα τεχνικό έργο πολύ δαπανηρό,
2. η κατασκευή αποκλείει την Τουρκία,
3. η ένταξη της Κύπρου φέρνει στην εξίσωση το άλυτο Κυπριακό,
4. η Τουρκία έχει εκφράσει επανειλημμένα τις αντιρρήσεις της για αυτό το έργο (υπενθυμίζουμε ότι το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης υπογράφηκε σε μια περίοδο που αναπτύσσονταν τα σχέδια EastMed) ποικιλοτρόπως,
5. η Τουρκία λειτουργεί ήδη ως ενεργειακός κόμβος για την περιοχή μέσω του αγωγού Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline (TANAP) και του Turkstream,
6. οι ΗΠΑ φέρεται να απέσυραν την αρχική τους υποστήριξη για αυτό το έργο στις αρχές του 2022, επικαλούμενες περιβαλλοντικούς λόγους.
Και μετά… ήρθε ο πόλεμος στην Ουκρανία!
Στη συνέχεια, ο πόλεμος επέστρεψε στην Ευρώπη. Η εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έπρεπε να τερματιστεί γρήγορα. Πολλά τα ενεργειακά μοντέλα στα κράτη μέλη της ΕΕ, η ανάγκη αποσύνδεσης όμως από τη Ρωσία και η προμήθεια πόρων που χρειάζονται για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, οικονομία και κοινωνία από άλλες χώρες μπορεί να γίνει ευκαιρία. Ο πόλεμος αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι για άλλους είναι δυστυχία ενώ για κάποιους άλλους ευκαιρία. Έργα που προηγουμένως έμοιαζαν μη ρεαλιστικά βρίσκονται και πάλι στο τραπέζι.
Η συζήτηση για τον αγωγό EastMed έχει ήδη ανάψει ξανά.
Παρά τις σοβαρές ανησυχίες και αμφιβολίες σχετικά με τις τεχνικές προκλήσεις του EastMed, το έργο θα μπορούσε να είναι μια εναλλακτική, που συνάδει με τους στόχους της ΕΕ για σταδιακή μείωση του μεριδίου των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα.
Βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες για αλλαγή της διαδρομής του αγωγού EastMed. Η αιγυπτιακή πλευρά φέρεται να έχει προτείνει στην Ελλάδα ήδη από το 2021 να παρακάμψει την Κύπρο και να αντλήσει το φυσικό αέριο από το Ισραήλ στην Αίγυπτο και από εκεί στην Κρήτη.
Πιο ρεαλιστική, ωστόσο, είναι η προοπτική ανάπτυξης τερματικών σταθμών LNG για την τροφοδοσία της Ευρώπης από κοιτάσματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο κρίσιμος ρόλος της Ελλάδας
Σε αυτό το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα στοχεύει να γίνει βασικός κόμβος για τον ενεργειακό εφοδιασμό και την ασφάλεια της Ευρώπης. Με αυτόν τον στόχο, η Αθήνα έχει ξεκινήσει μια σειρά από μέτρα ενεργειακής πολιτικής τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Οι διεθνείς διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας
Η Ελλάδα έχει ήδη ενεργές ηλεκτρικές διασυνδέσεις με τα δίκτυα όλων των γειτονικών χωρών και την Ιταλία. Στο μέλλον, θα αναπτυχθούν νέες συνδέσεις που θα πολλαπλασιάσουν τη ροή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ αυτών των χωρών.
Μια νέα σύνδεση με το βουλγαρικό δίκτυο βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή, ενώ νέα δίκτυα προς την Ιταλία, την Αλβανία, την Τουρκία και τη Βόρεια Μακεδονία βρίσκονται υπό εξέταση. Τα σχέδια προβλέπουν τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη - ιδίως στην Αυστρία και τη Γερμανία.
Δύο νέες συνδέσεις: το EuroAsia Interconnector (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ) και το καλώδιο GREGY (Ελλάδα-Αίγυπτος).
Το EuroAsia Interconnector είναι ένα σημαντικό τεχνικό έργο για την τοποθέτηση καλωδίου ηλεκτρικού ρεύματος μήκους άνω των 1.200 km από το Ισραήλ στην Ελλάδα (Κρήτη) μέσω Κύπρου. Είναι ένα σημαντικό έργο που θα μπορούσε να μεταφέρει έως και 2.000 MW μόλις ολοκληρωθεί. Οικονομική στήριξη του έργου με 657 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί μέσω του μηχανισμού ‘Συνδέοντας την Ευρώπη’ (CEF) και άλλα 100 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Κατασκευών και Ανθεκτικότητας. Τα εγκαίνια των κατασκευαστικών εργασιών πραγματοποιήθηκαν στη Λευκωσία τον Οκτώβριο του 2022. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2026.
Το έργο GREGY βρίσκεται ακόμη στη φάση σχεδιασμού. Προβλέπεται η τοποθέτηση καλωδίου μήκους σχεδόν 1000 km από την Αίγυπτο στην Κρήτη, ικανό να μεταφέρει έως και 3000 MW «πράσινης ενέργειας» από ανανεώσιμες πηγές. Ταυτόχρονα, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Αιγύπτου θα εδραιωθούν περαιτέρω με βάση τη συμφωνία τους για τον ορισμό των ΑΟΖ τους.
Υδρογονάνθρακες και ενεργειακοί πόροι
Μετά την έναρξη της διαδικασίας προώθησης σχεδίων για την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των πόρων φυσικού αερίου και πετρελαίου της χώρας πριν από περίπου 15 χρόνια και μια περίοδο αδράνειας μεταξύ 2014 και 2019, η κυβέρνηση προχώρησε τις διαδικασίες αδειοδότησης για εξερεύνηση στη Δυτική Ελλάδα/Ιόνιο Πέλαγος και περιοχές νότια της Κρήτης.
Αν και δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία, αρχικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τα αποθέματα φυσικού αερίου στον ελληνικό χώρο μεταξύ 600 και 2.000 bcm. Η ετήσια κατανάλωση της Ελλάδας είναι περίπου 5 bcm, ενώ η κατανάλωση της ΕΕ το 2021 έχει φτάσει περίπου τα 400 bcm. Οι εξερευνητικές αποστολές μεγάλων διεθνών εταιρειών (Exxon Mobil, Chevron) έχουν ήδη ξεκινήσει: Εάν οι διαδικασίες κυλήσουν χωρίς προβλήματα, η εμπορική εκμετάλλευση θα μπορούσε να ξεκινήσει το 2027/2028.
Επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Η Ελλάδα επενδύει τώρα στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην ενίσχυση του ρόλου τους στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Ωστόσο η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να παρατείνει τη διάρκεια ζωής των λιγνιτικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που επρόκειτο να αποσυρθούν από το δίκτυο το 2023 έως το 2025, λόγω των συνεπειών του πολέμου. Πρόσφατα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα πλαίσιο για τη χρήση της γεωθερμικής ενέργειας. για ένα ενιαίο γεωθερμικό πεδίο στο νησί της Μήλου που θα μπορούσε να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των μισών Κυκλάδων.
Η Ελλάδα αντικαθιστά τη ρωσική ενέργεια στα Βαλκάνια
Η χωρητικότητα του μοναδικού σταθμού αποθήκευσης LNG στην Ελλάδα, στο νησί της Ρεβυθούσας στον Αργοσαρωνικό κοντά στην Αθήνα, αυξήθηκε πρόσφατα από 225.000 σε 360.000 κυβικά μέτρα με την εγκατάσταση κινητού σταθμού αποθήκευσης.
Εκτός από τη Ρεβυθούσα, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης κοντά στα σύνορα με την Τουρκία και τα Δαρδανέλια γίνεται στρατηγικά σημαντικός ενεργειακός κόμβος. Τον Μάιο του 2022, ξεκίνησε η κατασκευή πλωτού τερματικού σταθμού LNG κοντά στην Αλεξανδρούπολη. Το έργο έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί το 2023.
Η σημασία της Αλεξανδρούπολης θα αυξηθεί και μέσω ενός νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με αέριο, η κατασκευή του οποίου εγκαινιάστηκε τον Ιανουάριο του 2023. Ο νέος αυτός σταθμός ισχύος 840 MW, θα προμηθεύει την Ελλάδα καθώς και τη Βουλγαρία, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη
Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτουργεί επίσης ως καταλύτης για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη. Αυτό το παλιό έργο κατασκευής αγωγού πετρελαίου από τη Βουλγαρία στην Ελλάδα είχε εγκαταλειφθεί το 2011. Οι ανάγκες της Βουλγαρίας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για τον ενεργειακό της εφοδιασμό, επανέφεραν αυτό το παλιό έργο με την διαφορά ότι το πετρέλαιο θα κινείται από την Ελλάδα στη Βουλγαρία για να τροφοδοτεί ένα βουλγαρικό διυλιστήριο στη Μαύρη Θάλασσα, το οποίο καλύπτει περίπου το 75% των αναγκών της χώρας.
Προϋποθέσεις
Ωστόσο, οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να παίξει η Ελλάδα τον ρόλο της είναι:
1. ταχεία πρόοδος στον τομέα της έρευνας υδρογονανθράκων (φυσικό αέριο, πετρέλαιο),
2. η ανακάλυψη πραγματικά μεγάλων κοιτασμάτων σε ποσότητες που δικαιολογούν την δαπανηρή εκμετάλλευσή τους,
3. περαιτέρω συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας και των γειτόνων της όπως η Αίγυπτος και το Ισραήλ είναι ζωτικής σημασίας για την υλοποίηση εμβληματικών έργων,
4. η εξασφάλιση των απαραίτητων οικονομικών πόρων (ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας της εξασφάλισης των κατάλληλων κονδυλίων είναι ο αγωγός EastMed)
5. οι σχέσεις με την Τουρκία είναι ένας παράγοντας που δεν πρέπει να αγνοηθεί,
6. το θέμα της οριοθέτησης των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών στο Αιγαίο και νότια της Κρήτης θα πρέπει να αποτελέσει αναπόφευκτα και ευρωπαϊκή προτεραιότητα και
7. απαιτείται ενδελεχής εξέταση όλων των πιθανών σεναρίων και υψηλός βαθμός προσαρμοστικότητας για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί. (Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι απόδειξη ότι οποιαδήποτε σχέδια σε εθνικό ή υπερεθνικό επίπεδο μπορούν επίσης να αντιστραφούν πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα).
Μερικό συμπέρασμα
Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών ολόκληρης της περιοχής της και της Ευρώπης, τόσο χρησιμοποιώντας τα δικά της αποθέματα όσο και λειτουργώντας ως κόμβος για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και πόρων από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Η συνέχεια στο: Κάντο όπως η Νορβηγία (Μέρος 3ο). Θα μιλήσουμε για πολύ…LNG. Προσεχώς!
ΥΓ: Το παρόν κείμενο είναι βασισμένο σε εργασίες και άρθρα τρίτων από ανοιχτές πηγές.
https://greekreporter.com/2022/11/13/greece-gas-reserves-supply-eu-next-five-years/
https://www.ekathimerini.com/economy/1198858/hopes-of-big-natural-gas-reserves/
https://www.kas.de/en/country-reports/detail/-/content/energy-region-greece-eastern-mediter
r