Έχουμε μάθει,
όταν μιλάμε για επιβιωσιμότητα των πλοίων του ναυτικού, να εστιάζουμε στα Close In Weapon Stations (CIWS), τον αριθμό των
πυροβόλων που διαθέτει (κύριων, δευτερευόντων και RWS) αλλά και τον αριθμό των κελιών που διαθέτει μαζί
με χρόνους εκτόξευσης και τον αριθμό των πυραύλων που μπορεί να κατευθύνει.
Ξεχνάμε όμως σχεδόν πάντα να αναφερθούμε και σε ένα ακόμα σημαντικό σύστημα που
βοηθάει σημαντικά στην αυτοπροστασία του σκάφους, σήμερα λοιπόν θα συζητήσουμε
για τα Decoy Launchers και τα ίδια τα Decoys.
Βλέπουμε την
γείτονα χώρα να εξοπλίζει με αρκετούς SSM όχι μόνο τα σκάφη επιφανείας της αλλά και τα Drone της, τα USV της αλλά και να γεμίζει με
παράκτιες συστοιχίες τα παράλια της Μικράς Ασίας δεν μπορούμε να βασιστούμε
μόνο στα hard-kill counter measures. Πρέπει να
επενδύσουμε και στα soft-kill counter measures.
Ξεκινώντας λοιπόν
το σημερινό θέμα θα πρέπει να χωρίσουμε τα Decoys σε κάποιες υποκατηγορίες ώστε και εσείς να μπορέσετε να
καταλάβετε τον ρόλο που θα κληθούν να διαδραματίσουν αυτά τα decoys αλλά και τις διαφορετικές απειλές
που θα αντιμετωπίσει το καθένα. Οι δύο μεγάλες υποκατηγορίες είναι τα decoys κατά πυραύλων και τα decoys κατά τορπιλών.
Anti-Missile Decoys
RF Decoys
Υπάρχουν λοιπόν τα decoys που είναι σχεδιασμένα να αντιμετωπίζουν πυραύλους που χρησιμοποιούν συγκεκριμένους τρόπους στοχοποίησης. Αρχίζουμε από τα RF decoys που είναι σχεδιασμένα να αντιμετωπίζουν εχθρικούς πυραύλους επιφανείς (SSM ή αλλιώς αντί-πλοϊκούς) που χρησιμοποιούν κεφαλή RF, δηλαδή παίρνουν δεδομένα στοχοποίησης μέσο Radio-Frequency. Αυτοί οι πύραυλοι εκπέμπουν Radio Energy και λαμβάνουν στοχοποίηση από την ενέργεια που τους επιστρέφεται. Για την αντιμετώπιση αυτών των πυραύλων έχουν δημιουργηθεί και τα αντίστοιχα RF Decoys. Αυτά τα Decoys αμέσως μετά την εκτόξευση αρχίζουν και εκπέμπουν ένα σήμα, αναλύουν το σήμα που λαμβάνουν από τον εχθρικό πύραυλο (δηλαδή το Radio Frequency σήμα), ανάλογα με το σήμα που λαμβάνουν από τον εχθρικό πύραυλο αλλάζουν και το σήμα τους για να γίνουν ο ‘τέλειος’ στόχος για αυτόν το πύραυλο οπότε και ο εχθρικός πύραυλος κλειδώνει πάνω τους και τα ακολουθεί με αποτέλεσμα να χάνει το πλοίο.
IR Decoys
Μία άλλη κατηγορία πυραύλων είναι αυτοί που χρησιμοποιούν IR sensors, δηλαδή αισθητήρες θερμότητας και ακολουθούν το θερμικό ίχνος που εκπέμπει το πλοίο. Κατά αυτών των πυραύλων υπάρχουν τα flares, δηλαδή decoys που εκπέμπουν θερμότητα. Έτσι, τα decoys αυτά έξυπνα κοροϊδεύουν τους εχθρικούς πυραύλους με αποτέλεσμα να ακολουθούν το θερμικό ίχνος που εκπέμπουν τα flares και όχι το θερμικό ίχνος του πλοίου. Αξίζει να σημειωθεί εδώ πως αυτός ο τρόπος στοχοποίσης είναι από τους παλαιότερους με εκκίνηση στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, σε αυτή την εποχή χρησιμοποιήθηκαν και τα flares ως decoys.
Anti-Radar Decoys
Κάποια πύραυλοι επιφανείας μπορεί να έχουν να λαμβάνουν δεδομένα στοχοποίησης και από ένα ραντάρ που έχει τοποθετηθεί στην κεφαλή. Για την αντιμετώπιση τέτοιων πυραύλων υπάρχουν εδικά decoys δύο κατηγοριών, τα chaffs και τα corner reflectors. Τα chaffs, όταν εκραγεί το decoy, εκτοξεύει εκατοντάδες μικρά μεταλλικά φύλλα, σαν αλουμινόχαρτο, τα οποία στα ραντάρ του πυραύλου φαίνονται σαν ένας ή πολλοί μικροί στόχοι. Έτσι ο πύραυλος ακολουθεί τα chaffs και πέφτει πάνω τους με αποτέλεσμα είτε να καταστραφεί είτε να πέσει στην θάλασσα. Ακόμα υπάρχουν και τα corner reflectors, έχουν σχήμα συνήθως σαν ένα 20πλευρο ζάρι και έχουν την ικανότητα να επιστρέφουν το σήμα που εκπέμπει το ραντάρ του πυραύλου αλλά ενισχυμένο, έτσι ο πύραυλος επιλέγει να κινηθεί κατά του και όχι κατά του πλοίου. Τα reflectors αυτά είναι δύο ειδών, μπορούν είτε να επιπλέουν πάνω στο νερό είτε να εκτοξεύονται από decoy launcher και να πέφτουν πολύ αργά.
Electro-Optic - Laser Screening/Masking
Τέλος, υπάρχουν και πύραυλοι επιφανείας που χρησιμοποιούν για την απόκτηση δεδομένων στοχοποίησης είτε λέιζερ είτε electro optical sensors. Για την αντιμετώπιση τέτοιων πυραύλων επιφανείας υπάρχουν decoys που δημιουργούν ένα πέπλο από καπνό γύρο από το πλοίο και ένα ακόμα λίγο πιο μακριά, ανάλογα με τον τύπο του decoy. Με αυτόν τον τρόπο οι πύραυλοι αυτοί δεν μπορούν να ‘δουν’ το πλοίο μέσα από τον καπνό κάτι που έχει ως αποτέλεσμα να αστοχήσουν.
Anti-Torpedo Decoys
Τα Decoys αυτού του τύπου εκτοξεύονται και
πέφτουν μέσα στην θάλασσα όπου αρχίζουν και μιμούνται τον ακουστικό ήχο που
εκπέμπει η τορπίλη ώστε να μπερδέψουν τον ακουστικό αισθητήρα τους και να
ακολουθήσουν το decoy.
Αυτό όμως γινόταν στα παλιά αντίμετρα, εμείς θα μιλήσουμε για τα CANTO που θα έρθουν στις Ελληνικές FDI. Τα CANTO λοιπόν είναι ένας ενεργός ακουστικός πομπός που δρα τόσο ως
παρεμβολέας όσο και ως γεννήτρια ψευδών στόχων. Δημιουργεί και ανανεώνει
συνεχώς εκατοντάδες ψεύτικους ήχους σε μια περιοχή κάλυψης 360° με στόχο τον
κορεσμό του σόναρ της τορπίλης μέσο του όγκου των δεδομένων που πρέπει να
επεξεργαστεί. Η εξαιρετικά μπερδεμένη τακτική εικόνα αναγκάζει τις επιτιθέμενες
τορπίλες να σπαταλήσουν χρόνο για να βρουν τον πραγματικό στόχο και έτσι να
εξαντλήσουν την ενέργειά τους.
Λειτουργία
Κάποιος θα πίστευε πως τα decoys αυτά λειτουργούν μεμονωμένα χωρίς να έχουν καμία επαφή με τα υπόλοιπα συστήματα του σκάφους, όμως, τα decoys launchers δουλεύουν σε συνεργασία με τα υπόλοιπα συστήματα του σκάφους καθώς είναι integrated στο σύστημα μάχης και δουλέυουν κυρίως μαζί με το Σύστημα Ηλεκτρονικού Πολέμου ECM/ESM. Το ECM/ESM λοιπόν δίνει δεδομένα μέσο της κονσόλας μεταδίδει δεδομένα στον χρήστη για την τον εισερχόμενο πύραυλο αλλά και τα μέτρα που πρέπει να πάρει. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που μπορούμε να δώσουμε είναι από τον εκτοξευτή SRBOC που υπάρχει στις S και τις Meko. Στις S λοιπόν το σύστημα αυτό συνεργάζεται με το ESM EDO CS-3701 και μέσω της κονσόλας Alex συνδέεται με το SRBOC. Στην κονσόλα αυτή λοιπόν το ESM δίνει πληροφορίες στον χειριστή σχετικά με την πορεία του πυραύλου και την βέλτιστη πορεία αποφυγής, ακόμα δίνει πληροφορίες σχετικά με τον βέλτιστο τύπο decoy που θα πρέπει να εκτοξεύσει, τον βέλτιστο αριθμό αλλά και τον χρόνο μέσα στον οποίο θα πρέπει να γίνει η εκτόξευση. Η εκτόξευση των decoys από τον εκτοξευτή γίνεται χειροκίνητα από τον εκάστοτε χειριστή στην κονσόλα.
Decoys για τις FDI/Lacroix
Κατά την διεθνή αμυντική
έκθεση DEFEA 2023 συζητήσαμε με τον
εκπρόσωπο της εταιρείας Lacroix, κύριο Eric Mange σχετικά με τον εκτοξευτή
αντιμέτρων Sylena που θα
εξοπλίσει τις μελλοντικές φρεγάτες αλλά και κορβέτες του ΠΝ. Στην έκθεση η
εταιρεία στο booth της
παρουσίασε τον εκτοξευτή στην διαμόρφωση Mk2 μαζί με αντίμετρα SEALEM, SEALIR αλλά
και CANTO από την Naval Group.
Η διαμόρφωση στην οποία θα
έρθουν οι Ελληνικές FDI, όσο αφορά τους
εκτοξευτές decoy, θα είναι 4 Sylena Mk1 και 2 εκτοξευτές CMLS για 12 αντίμετρα CANTO (6
ανά σύστημα).
Τα αντίμετρα που προσφέρει η
εταιρεία Lacroix είναι τα εξής:
- SEALEM: αποτελείται από corner-reflectors ή αλλιώς γωνιακούς ανακλαστήρες που στόχο έχουν να
«μπερδέψουν» εχθρικούς πυραύλους SSM που
χρησιμοποιούν
- SEALIR: ουσιαστικά είναι chaffs που εκπέμπουν
θερμικό ίχνος αλλά με μία αλλαγή, δεν εκπέμπουν απλά θερμικό ίχνος με
μεγάλες θερμοκρασίες αλλά μιμούνται το θερμικό ίχνος πλοίων ώστε να είναι
περισσότερο αποτελεσματικά και κατά πυραύλων με κεφαλή IIR.
- SEAMOSC: Τα αντίμετρα τύπου αυτού αφού εκτοξευτούν απελευθερώνουν ένα σύννεφο καπνού ώστε να «μπερδέψουν» πυραύλους με κεφαλή λέιζερ αλλά και πυραύλους με ηλεκτρό-οπτική κεφαλή.
Αυτά είναι τα αντίμετρα που παράγει η ίδια η Lacroix, όμως όπως ξέρουμε μπορούν να πάρουν και τα αντίμετρα κατά τορπιλών CANTO ενώ και τα SEALEM και SEALIR έχουν και πυραυλοκίνητες εκδόσεις εκτός από τις εκδόσεις τύπου όλμου που εξοπλίζουν τους εκτοξευτές Sylena. Οι πυραυλοκίνητες εκδόσεις προορίζονται για τους εκτοξευτές New Generation Dagai System (NGDS) της εταιρείας Safran.
Πως χειρίζεται όμως
το πλήρωμα το συγκεκριμένο σύστημα;
Στο κέντρο μάχης του πλοίου θα υπάρχει συγκεκριμένη κονσόλα αλλά και χειριστές για τα αντίμετρα. Στην κονσόλα αυτή θα εμφανίζονται ενδείξεις που θα συγκεντρώνονται τόσο από το ECM/ESM του πλοίου αλλά και από το ραντάρ. Δηλαδή βάση των σημάτων που λαμβάνουν τα συστήματα αυτά στην κονσόλα εμφανίζονται ενδείξεις που αναφέρουν την θέση των εισερχόμενων πυραύλων αλλά και τον τρόπο στοχοποίησης (IR,RF) και παραπέμπει τον χρήστη στην εκτόξευση συγκεκριμένου αριθμού αντιμέτρων αλλά και τον τύπο αντιμέτρων ώστε να αντιμετωπιστούν σωστά και αποτελεσματικά οι απειλές αυτές.
Κάτι άλλο,
ενδιαφέρον που μας ανέφερε η εταιρεία ήταν ότι ο εκτοξευτής SEAMOSC που είδαμε πρόσφατα θα προστεθεί στο μέλλον στο εκτοξευτή Sylena δημιουργώντας θεωρητικά τον «Sylena Mk3».




